เชื่อว่าหลายคนต้องเคยได้ยินชื่อของวันสำคัญสำหรับพี่น้องชาวไทยเชื้อสายจีนอย่าง “วันเช็งเม้ง” กันมาบ้างใช่ไหมล่ะคะ แต่เพื่อนๆ รู้หรือเปล่าว่าวันนี้มีความสำคัญอย่างไร มีพิธีกรรมการไหว้และของเซ่นไหว้อะไรบ้าง และวันเช็งเม้ง 2563 ที่กำลังจะมาถึงนี้ตรงกับวันไหน ทำไมชาวไทยเชื้อสายจีนจึงให้ความสำคัญกับวันนี้เป็นอย่างมาก และการปฏิบัติตามประเพณีของเช็งเม้งมีประโยชน์อย่างไร วันนี้ ShopBack Blog จะพาเพื่อนๆ ไปรู้จักกับประเพณีสำคัญของพี่น้องชาวไทยเชื้อสายจีนประเพณีนี้กันให้มากขึ้นค่ะ

คลิกสมัครใช้ ShopBack          รับข่าวสารเงินคืน          แชร์โปร เก็บดีล

วันเช็งเม้ง คืออะไร มีความสำคัญอย่างไร

เช็งเม้ง, วันเช็งเม้ง 2563

Image Credit : thebeijinger.com

เทศกาลนี้เป็นประเพณีสำคัญของชาวจีนที่จัดขึ้นเป็นประจำทุกปีเพื่อบูชาบรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้ว มีชื่อเรียกตามสำเนียงจีนหลายชื่อทั้ง ชิงหมิง (Qing-ming) หรือที่คนไทยคุ้นเคยอย่างเช็งเม้งซึ่งเรียกตามสำเนียงแต้จิ๋ว คำว่า เช็ง หมายถึง สะอาดบริสุทธิ์ ส่วนคำว่าเม้ง หมายถึงสว่าง เมื่อนำมารวมกันจึงหมายถึงช่วงเวลาแห่งความแจ่มใส รื่นรมย์ 

การจัดเทศกาลในประเทศจีนจะจัดในช่วงวันที่ 5-20 เมษายนซึ่งอยู่ในช่วงฤดูใบไม้ผลิ อากาศจะค่อยๆ อุ่นขึ้น ความหนาวเย็นลดน้อยลง อาจมีฝนตกปรอยๆ บ้างแต่บรรยากาศจะสดชื่นและท้องฟ้าสว่าง แจ่มใส เป็นที่มาของชื่อประเพณีไหว้บรรพบุรุษที่เรียกกันสืบทอดมาจนถึงปัจจุบัน ส่วนเทศกาลไหว้บรรพบุรุษในประเทศไทยจะนับวันที่ 5 เมษายนของทุกปีเป็นหลัก จากนั้นจะนับวันก่อนถึง 3 วัน และวันที่เลยไปหลังจากนั้นอีก 3 วัน รวมเป็น 7 วัน (ประมาณ 2-8 เมษายน)

แต่ปัจจุบันเนื่องจากสภาพสังคมที่เติบโตขึ้น คนเยอะขึ้น การจัดพิธีจึงเน้นที่ความสะดวกเป็นหลัก โดยอาจเลื่อนจัดเร็วขึ้นตั้งแต่ประมาณ 15 มีนาคมเป็นต้นไปก็ได้ ส่วนชาวไทยเชื้อสายจีนในบางจังหวัดก็อาจจัดงานเร็วกว่าที่อื่นประมาณ 1 วัน เช่น ในจังหวัดตรังจะมีพิธีทุกวันที่ 4 เมษายนของทุกปี สำหรับเทศกาลเช็งเม้ง 2563 ของประเทศไทยที่กำลังจะมาถึงนี้ตรงกับวันเสาร์ที่ 4 เมษายนค่ะ

ความสำคัญของเทศกาลนี้ก็คือ เป็นหนึ่งในประเพณีที่สำคัญที่สุดของชาวจีนและชาวไทยเชื้อสายจีน เนื่องจากจะมีการไหว้บรรพบุรุษที่ฮวงซุ้ย เพื่อแสดงความเคารพ ความกตัญญู ที่มีต่อบรรพบุรุษ อันเนื่องมาจากแนวคิดลัทธิขงจื๊อที่เน้นเรื่องความกตัญญูเป็นหลักนั่นเองค่ะ  

การเตรียมของเซ่นไหวและพิธีไหว้เช็งเม้ง

เช็งเม้ง, วันเช็งเม้ง 2563

  • เครื่องเซ่นไหว้

เครื่องเซ่นไหว้พิธีนั้นขึ้นอยู่กับฐานะของแต่ละครอบครัว แต่โดยหลักแล้วจะมีเครื่องเซ่นสำหรับไหว้เจ้า คือ

  1. เง็งเตี๋ย หรือกระดาษไหว้เจ้า 
  2. กิมจั๊ว หรือกระดาษไหว้วิญญาณ 
  3. เสื้อผ้า ของใช้ เงิน ในรูปแบบกระดาษเงินกระดาษทอง
  4. ธูป 5 ดอก เทียน 1 คู่
  5. ผลไม้ 5 อย่างหรือ 7 อย่าง หากไม่มีสามารถใช้ส้มเกลี้ยงอย่างเดียวได้
  6. ไก่ต้มพร้อมเครื่องใน ปลาหมึกแห้ง หอยแครง 
  7. ซาลาเปาและขนมสาลี่ 
  8. น้ำชาและสุรา อย่างละ 5 ถ้วย

ส่วนเครื่องเซ่นวิญญาณบรรพบุรุษ นอกจากเครื่องเซ่นไหว้ตามที่เรากล่าวไปข้างต้นแล้ว จะมีข้อที่แตกต่างกันก็คือ ไก่ต้มสำหรับเซ่นไหว้บรรพบุรุษจะใช้เฉพาะเนื้อและหนัง โดยนำเครื่องในออก เพราะเครื่องในไก่ต้มนั้นจะเก็บเอาไว้ให้ลูกหลานรับประทานหลังไหว้เสร็จ หรือบางครอบครัวจะนำเครื่องในไก่ไปประกอบอาหารอย่างอื่นเพื่อใช้เซ่นไหว้ก็ได้ค่ะ  ส่วนสุราและน้ำชาสำหรับเซ่นไหว้บรรพบุรุษจะใช้อย่างละ 3 ถ้วย

ShopBack Tips : เทศกาลของชาวจีนนั้นมีหลากหลาย ซึ่งแต่ละเทศกาลก็มีวิธีไหว้รวมถึงรายละเอียดแตกต่างกันไป วิธีไหว้ตรุษจีนซึ่งเป็นวันปีใหม่ของจีนก็ต่างจากการไหว้บรรพบุรุษด้วยเช่นกัน ถึงจะเป็นวันสำคัญเหมือนกันแต่ก็มีความต่างค่ะ ส่วนเกร็ดน่ารู้เกี่ยวกับของเซ่นไหว้บรรพบุรุษ ก็มีดังนี้

  • นอกจากกระดาษเงินกระดาษทองแล้ว ควรมีซาแซซึ่งใช้สำหรับไหว้เจ้าหรือผีไม่มีญาติด้วย
  • ผลไม้ทุกชนิดที่นำไปไหว้ต้องเป็นผลไม้ชื่อมงคล
  • ซาลาเปาและขนมสาลี่ หมายถึงความเจริญรุ่งเรืองและความเฟื่องฟู

เลือกซื้อของไหว้ให้เหมาะกับเทศกาล ได้ของแบบครบชุด ไม่ว่าจะเป็นกระดาษเงินกระดาษทองและของไหว้อื่น ช้อปแบบสะดวกกว่าที่ Shopee แถมยังประหยัดได้อีกเมื่อช้อปผ่าน ShopBack

ช้อป Shopee ผ่าน ShopBack คลิกที่นี่!

  • พิธีไหว้บรรพบุรุษ


เมื่อถึงกำหนดการทุกครอบครัวจะจัดของเซ่นไหว้ที่แท่นบูชาซึ่งประกอบไปด้วยกระถาง ธูป และรูปถ่ายหรือป้ายวิญญาณบรรพบุรุษ จากนั้นจึงจุดธูปกลางแจ้งเพื่อบอกกล่าวหรือบอกธรณีประตูว่าจะพาวิญญาณเข้าบ้านและมายังแท่นบูชา โดยการเซ่นไหว้บรรพบุรุษทุกครั้งต้องบอกเจ้าที่หรือแป๊ะเอี้ยด้วยเสมอ 

จากนั้นเริ่มไหว้โดยให้ผู้อาวุโสเป็นผู้นำกราบ ไหว้จนธูปเทียนใกล้หมดก้าน จากนั้นลูกหลานจะตีวงล้อมรอบเพื่อช่วยกันเผากระดาษเงินกระดาษทอง โดยถือการเผาสิ่งของไปให้บรรพบุรุษโดยเฉพาะ ป้องกันไม่ให้ถูกวิญญาณอื่นๆ แย่งชิงของไหว้ไป หลังจบพิธีไหว้บางครอบครัวก็นิยมนั่งรับประทานอาหารกันต่อเพื่อแสดงถึงความสมัครสมานสามัคคี

ShopBack Tips : ฤกษ์ในการไหว้ก็มีส่วนสำคัญในเทศกาลแต่ละเทศกาลของจีนเป็นอย่างมาก สำหรับการไหว้บรรพบุรุษควรไหว้ในช่วงเช้าและไม่ควรเกินเที่ยงวัน แต่ก็มีการไหว้เทพเจ้าบางองค์ที่ปัจจุบันสามารถไหว้ตามฤกษ์สะดวกได้ เช่น การไหว้องค์ไท้ส่วยเอี๊ยซึ่งเป็นเทพคุ้มครองดวงชะตาประจำปี หากใครรู้ตัวว่าปีไหนเป็นปีชงของตัวเองก็สามารถไปไหว้ขอให้องค์ไท้ส่วยเอี๊ยคุ้มครองได้โดยไม่ต้องเน้นเรื่องฤกษ์เวลาค่ะ

เตรียมของเซ่นไหว้เทพเจ้าให้พร้อม ครบสมบูรณ์ทุกเทศกาลแค่เลือกช้อปที่ Lazada ไม่ว่าจะเทศกาลช่วงไหนก็เลือกของไหว้ได้ตลอดทั้งปี และอย่าลืมช้อปผ่าน ShopBack เพื่อรับเงินคืนและส่วนลดแบบสุดคุ้มด้วยนะคะ

ช้อป Lazada ผ่าน ShopBack คลิกที่นี่!

กิจกรรมสำคัญในวันเช็งเม้ง

เช็งเม้ง, วันเช็งเม้ง 2563

ในการจัดวันเช็งเม้ง 2563 ซึ่งเป็นปีปัจจุบันอาจมีรายละเอียดต่างจากในอดีต แต่หลักๆ นอกจากพิธีไหว้แล้ว ยังมีกิจกรรมสำคัญที่ลูกหลานต้องทำโดยปฏิบัติสืบทอดต่อกันมาก็คือการทำความสะอาดสุสานบรรพบุรุษ ไม่ว่าจะเป็นการเก็บกวาด ล้างทำความสะอาดฮวงซุ้ย นำดินมาถมฮวงซุ้ย หรือการล้างป้ายพร้อมทาสีใหม่ให้สวยงาม นอกจากนี้บางรายอาจถอนวัชพืชและปลูกหญ้าก็ขึ้นอยู่กับลักษณะและสภาพที่ดินฮวงซุ้ยบรรพบุรุษของแต่ละครอบครัว

ปัจจุบันชาวไทยเชื้อสายจีนในประเทศไทยไปทำความสะอาดฮวงซุ้ยกันน้อยลงเพราะมีบริการรับจ้างทำความสะอาดฮวงซุ้ยมาช่วยอำนวยความสะดวก รวมถึงบริการปลูกหญ้าและดูแลทัศนียภาพให้สวยงามอยู่เสมอ ดังนั้นพิธีในวันนี้จึงเหลือเพียงการเตรียมของมาเซ่นไหว้บรรพบุรุษเท่านั้น

เช็งเม้ง, วันเช็งเม้ง 2563

Image Credit : xjtlu.edu.cn   

แต่ก็ยังมีหลายครอบครัวที่นิยมมาทำความสะอาดฮวงซุ้ยด้วยตัวเอง พร้อมกินข้าวร่วมกันหน้าฮวงซุ้ยด้วย สำหรับครอบครัวที่มีสุสานบรรพบุรุษหลายแห่งก็สามารถมาไหว้สุสานที่ใกล้ที่สุดได้ ส่วนที่อื่นเพียงแค่นำกระดาษเซ่นไหว้ไปวางทับไว้ก็พอ ไม่จำเป็นต้องจัดพิธีทุกแห่งค่ะ

ShopBack Tips : ชาวจีนมีความเชื่อเรื่องเทพเจ้ามากมายหลายร้อยหลายพันองค์ ซึ่งเทพเหล่านั้นมักเข้ามามีส่วนเกี่ยวข้องกับชีวิตของชาวจีนเสมอ อย่างในการไหว้บรรพบุรุษก็ต้องไหว้เทพประจำบ้าน ส่วนในวันตรุษจีนต้องไหว้เทพไฉ่ซิงเอี๊ยซึ่งเป็นเทพแห่งโชคลาภ เป็นต้น

แต่ไม่ว่าจะไหว้เทพองค์ไหน หรือจัดพิธีเซ่นไหว้เนื่องในโอกาสอะไร ก็หมดห่วงเพราะ Tops Online มีของสดทั้งคาวหวานและผลไม้มงคลสำหรับทุกเทศกาล อย่าลืมช้อปผ่าน ShopBack เพื่อรับเงินคืนด้วยนะคะ

ช้อป Tops Online ผ่าน ShopBack คลิกที่นี่!

ประโยชน์ของเทศกาลเช็งเม้งที่เราควรรู้

เช็งเม้ง, วันเช็งเม้ง 2563

Image Credit : todayonline.com

  1. เพื่อเป็นการรำลึกถึงบุญคุณของบรรพบุรุษ ว่าในอดีตท่านลำบากก็เพื่อให้เราสบายในวันนี้
  2. เป็นหนึ่งในวันรวมญาติของจีน โดยลูกหลานในตระกูลจะได้มาพบปะสังสรรค์กันอย่างพร้อมเพรียง
  3. เป็นการกำหนดกรอบความเชื่อให้ลูกหลาน ได้เห็นแนวทางการใช้ชีวิตจากผู้ใหญ่ในครอบครัว
  4. เป็นการเตือนสติให้ระลึกถึงความตายซึ่งเป็นเรื่องธรรมชาติที่เกิดกับเราทุกคน
  5. เป็นวันที่เราจะได้ทำความสะอาดฮวงซุ้ยไม่ให้เก่าโทรม และได้ปรับปรุงฮวงซุ้ยที่อาจทรุดโทรมให้กลับมาสวย สะอาด น่ามองอีกครั้ง

ถึงแม้ปัจจุบันการจัดเทศกาลวันเช็งเม้งอาจมีรายละเอียดเปลี่ยนแปลงไปบ้าง วันเช็งเม้ง 2563 นี้ก็อาจไม่เหมือนเทศกาลในยุคอดีต แต่อย่างไรก็ตามหลักการสำคัญก็คือการที่คนในครอบครัวทุกคนจะได้มาพบหน้ากันเพื่อระลึกถึงบรรพบุรุษ และยังช่วยให้ลูกหลานรุ่นหลังได้ตระหนักถึงความดีของบรรพบุรุษที่ล่วงลับไปนั่นเองค่ะ

Featured Image Credit : news.cgtn.com

ที่มาอ้างอิง : mgronline.com, finance.hcu.ac.th

Facebook Comments